Let’s travel together.

[Review] Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình

Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình 141

Làng tranh hơn 400 năm

Làng Sình cách trung tâm TP. Huế chưa đầy 10km về phía đông, còn gọi là Lại Ân, thuộc xã Phú Mậu (huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế).

Sử sách ghi lại hình ảnh làng Sình xuất hiện cách đây hơn 400 năm, mang đậm nét đẹp truyền thống gắn với tín ngưỡng dân gian, văn hóa tâm linh của người dân xứ Huế. Trải qua bao thăng trầm, ngày nay ngôi làng đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn, thu hút nhiều du khách khi đến với mảnh đất Cố đô.

Khác nhau về công dụng nhưng về kỹ thuật và chất liệu, tranh làng Sình có nguồn gốc tương tự như tranh dân gian Đông Hồ, tranh Hàng Trống nổi tiếng đất Bắc. Người làng Sình còn dùng giấy dó hoặc giấy mộc để in tranh và các chất liệu tự nhiên tạo màu.

Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình 143

Để bức tranh có hồn, người vẽ phải toàn tâm, toàn ý với nghề vẽ.

Bố cục của tranh làng Sình không cầu kỳ nhưng rất sinh động và sắc nét. Để có một bức tranh, các nghệ nhân phải trải qua nhiều công đoạn, từ cắt giấy, quét điệp, in tranh lên mộc bản, phơi tranh, pha màu, tô màu, cuối cùng là đánh dấu.

Tranh chỉ in đại khái màu đen rồi tô màu lên tranh. Do đó, mỗi tác phẩm sẽ không giống nhau. Điều quan trọng là để bức tranh có sức sống và có hồn, người vẽ phải toàn tâm, toàn ý trong khi vẽ.

⚠️ Xem thêm :  [Review] Cơm hến, quà tặng từ sông Hương

Xanh lam, vàng, đơn, đỏ, đen, xanh lục là những màu chủ đạo tạo nên màu sắc rực rỡ cho tranh làng Sình. Màu sắc tươi sáng cộng với những đường nét, bố cục tự nhiên đã tạo nên vẻ đẹp rất riêng cho dòng tranh dân gian Huế. Người ta tặng tranh để cầu cho thiên hạ thịnh vượng, phụ nữ sinh nở mẹ tròn con vuông, con cái mau lớn, người ốm mau khỏi bệnh …

Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình 145

Khuôn gỗ 12 con giáp

Tranh làng Sình có khoảng 50 chủ đề được thể hiện, chia làm 3 chủ đề: tranh nhân vật, tranh đồ vật và tranh động vật, phản ánh tín ngưỡng Việt cổ. Trong đó tranh nhân vật gồm hai bộ thọ và bổn, chủ yếu là tượng bà (tượng ông đồ, tượng chùa, hoành phi) thường để dán trên bàn thờ quanh năm. Ngoài ra còn có bức tranh thủy mặc (vẽ hình đàn ông hoặc đàn bà), hình ông Điều, ông Đốc và tấm Bếp dùng để ngả vàng. Tranh đồ vật chủ yếu vẽ hình quần áo, tiền bạc, dụng cụ… để đốt cho người âm phủ. Tranh động vật gồm bộ gia súc, gia cầm và bộ tranh riêng về 12 con giáp; Đây là nét độc đáo mà những người làm nghề sơn ở Làng Sình luôn hướng tới.

Đón tết

Cuối năm là dịp lý tưởng nhất để về thăm làng Sình, bởi sau vụ nông, các gia đình lại tất bật làm tranh để đáp ứng nhu cầu thờ cúng trong dịp Tết của người dân. Để làm được một bức tranh cần có bí quyết riêng của mỗi gia đình.

⚠️ Xem thêm :  Thăm chùa Thủ Lễ Huế tìm về dấu xưa làng cổ đất Cố đô

Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình 147

Những bức tranh độc đáo, nhiều màu sắc được treo trên tường …

“Giai đoạn này là giai đoạn bận rộn nhất trong năm. Nhà đang cần tranh thủ ra hàng gấp. Tranh thờ là loại tranh được làm nhiều để phục vụ cho việc cúng ông Táo, giao thừa, gia tiên trong tín ngưỡng của người Việt ”, bà Trần Thị Gái (65 tuổi) – một người làm tranh lâu năm chia sẻ.

Đặc biệt, nhiều em dù đang học nhưng cũng tranh thủ thời gian nghỉ học tranh thủ tô màu thuê cho bà Gái để kiếm tiền mua quần áo mới. Cháu đi bà ngoại vẽ tranh, kiếm ít tiền sắm Tết ”, em Minh, học sinh Trường THCS Phú Mậu, cho biết.

Những người làm nghề cho biết, làm tranh rất vất vả, thu nhập không cao nhưng vì muốn lưu giữ nét đẹp truyền thống nên họ vẫn bám trụ với nghề.

Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình 149

Tết là dịp bận rộn nhất của những nghệ nhân làng Sình

Năm nay đã 70 tuổi, nhưng ông Kỳ Hữu Phước đã có hơn 60 năm gắn bó với nghề làm tranh, và ông cũng là người góp công lớn vào việc hồi sinh làng nghề. Sản phẩm của anh nổi tiếng trong làng và được trưng bày tại các hội chợ, lễ hội tranh dân gian Huế.

Với mỗi bức tranh làm ra, anh chỉ bán với giá từ 15 đến 25 nghìn đồng đối với tranh thờ, 70 đến 90 nghìn đồng đối với tranh trang trí. Có người muốn trả giá cao hơn giá anh niêm yết, anh không bán. “Thu nhập không thể giàu, chỉ vừa đủ sống. Điều quan trọng vẫn là niềm vui và tự hào vì chúng tôi vẫn giữ được nghề truyền thống của cha ông. Giờ tôi cũng già rồi, không ai để tâm đến nghề, sợ sớm muộn gì nghề cũng mất… ”- ông Phước nói.

⚠️ Xem thêm :  Review Lara Homestay Lagi: Nơi cho bạn trốn sự xô bồ của phố thị

Đến Huế xem tranh Tết ở làng Sình 151

Một bức tranh nói về một người phụ nữ vào bếp

Theo ông Phước, vào thời hoàng kim, đâu đâu cũng thấy không khí lao động nhộn nhịp, vui tươi. Và bây giờ, cứ đến Tết là chúng tôi cảm nhận rõ được sự náo nức, hăng say của các nghệ nhân làng Sình vẽ tranh bán Tết …

Ngày nay, làng Sình không chỉ là điểm mua tranh chơi Tết mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn thu hút nhiều du khách đến tham quan và tự tay in tranh. Nhờ đó, tranh làng Sình đã theo chân du khách khắp nơi không chỉ trong nước mà còn cả nước ngoài …

Làm được như vậy, cùng với nỗ lực bảo tồn dòng tranh của các nghệ nhân quê hương mới mong tranh làng Sình không bị mai một; có một vị trí xứng đáng trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam, trong số các dòng tranh khác.

Bài, ảnh: Văn Định – Nguyễn Toàn